Cơ chế tự bảo vệ của cơ thể trước ánh nắng

Dĩ nhiên cơ thể cũng có những khả năng tự bảo vệ chống lại ánh nắng. Hệ thống lông che chắn và mồ hôi chứa một chất lọc tự nhiên: acid urocanic có tác dụng cản nắng. Lớp tế bào sừng của biểu bì bị nắng nhiều sẽ dày lên và lớp tế bào hạt có thể sinh ra hắc tố (melanin) để cản nắng. Sự dày sừng sẽ làm cho bít lỗ tiết bã nhờn làm sinh mụn, còn hắc tố nhiều thì đen da!…
Khả năng tự bảo vệ này thay đổi tùy theo yếu tố di truyền và chế độ ăn uống của mỗi người. Người có da màu, nhiều hắc tố thì cản nắng tốt hơn da trắng. Ăn uống nhiều rau quả tươi (đủ sinh tố) thì tạo được nhiều sắc tố da (carotenoid) và acid urocanic cản nắng. Dù có nhiều khả năng tự bảo vệ, nhưng nếu bạn phơi nắng tự do, phơi nắng quá nhiều, thường xuyên thì tế bào da cũng bị phá hủy vì sự cộng dồn tác hại nói trên.
Tác hại của nắng, nhất là của các tia cực tím, thường phá hủy ở ngang mức cơ cấu di truyền, nghĩa là tác hại đến chuỗi DNA của nhân tế bào. Khi xuyên qua da, tia cực tím – nhất là UVA – sẽ giải phóng các enzym nội tế bào nên có thể làm hư hủy tế bào ấy (phỏng cháy), còn nếu chưa đến mức đủ mạnh để làm hư hủy thì cũng có thể gây sai lệch cơ cấu di truyền và có thể dẫn tới xơ cứng da, hoặc tệ hơn nữa là ung thư da. Những người hay tắm nắng, nơi có nắng nhiều và nơi lộ ra nắng nhiều hay thấy tần suất u sắc tố (hình thức thường gặp của ung thư da) tăng lên rõ rệt, các vùng thường bị của cơ thể là u ở mắt, cổ, tay và ở lưng mình đàn ông cũng như ở đùi của phụ nữ.
Những yếu tố làm gia tăng bệnh da trên cơ thể người:
Ánh nắng cũng như các tia cực tím còn kết hợp với những hóa chất mà ta ưa dùng, làm tăng thêm tác hại đối với da. Ví dụ: cỏ mà chúng ta nằm lăn trong các cuộc du ngoạn ngoài trời, làm tăng chứng viêm da; nhiều hương liệu trong mỹ phẩm (nước hoa, kem thoa mặt, son môi, kem chống nắng, thuốc khử mùi…) như tinh dầu pergamot, đinh hương, quế, chanh, cam, hương nhu… làm da trở nên nhạy cảm hơn đối với nắng. Nhiều thức ăn (ngò tàu, ngò ta, mùi, ngũ vị hương, saccharin), nhiều dược phẩm (tetracyclin, doxycyclin, quinin, sylfamid, oestrogen, testosteron, một số thuốc chống trầm cảm, an thần, kháng dị ứng…) làm cho da rất dễ bắt nắng (cảm quang hơn).